Avondgebed

Op 18 januari 2026 wordt in de Grote of Jacobijner Kerk, zoals op elke derde zondag van de maand,weer het Avondgebed gevierd. De laatste twee keer liep er helaas iets mis met de planning van het beheer, zodat er uitgeweken moest worden naar de Waalse Kerk. Ondanks de kou, was het beide keren (mede dankzij de uitgereikte plaids) toch een warme viering.

De eerste drie maanden van dit nieuwe jaar is er gekozen voor lezingen uit het Hooglied (het Lied der liederen).

Een korte toelichting op deze keuze: In het boekje “Mijn Lief. Hooglied uit de Nieuwe Bijbelvertaling” geeft Sytze de Vries uitgebreid zijn visie bij deze prachtige poëzie.

Hij schrijft onder andere:

Het Hooglied is een gezongen plaatjesboek. Het schildert ons de grondbeginselen van de liefde. Opmerkelijk daarbij is, hoe eigentijds deze zich aan ons voordoen. Zoals het ook bijzonder is, dat deze beginselen ons bij monde van een vrouw worden getekend.

Het Hooglied is ook een geboorteverhaal. In het begin is het meisje nog verborgen als een duifje in de rotskloven, in de schuilplaats van de bergwand. Het verlangen wordt opgeroepen en gevoed door wat verborgen is. Het wordt aangewakkerd door een afstand die telkens weer overbrugd moet worden. Daarom klinkt de herhaalde oproep ‘maak je klaar om eropuit te gaan!’’Sta op en ga! Een bijbels motiefwoord, dat klinkt in diverse verhalen, zoals dat van Abraham. Mensen worden opgeroepen om hun bestaande orde, hun beslotenheid te verlaten, een onbekende toekomst tegemoet. Zoals liefde wordt verdiept wanneer wij gezamenlijk de nacht van de vruchteloosheid overleven, zo komen ook God en Israël leunend op elkaar als geliefden uit de woestijn tevoorschijn. Het lijkt er in het Hooglied op – en ook dat mag een schriftuurlijk motief heten – alsof wij mensen op elkaar aangewezen zijn om uit onze eigen verborgenheid, aarzeling en beslotenheid weggeroepen te worden. Gods liefde heeft in Abraham de mens opgezocht en uitgenodigd ‘naar buiten te gaan’en ‘zich aan elkaar te buiten te gaan’, weggehaald uit de eigen beslotenheid die niet zelden eenzaamheid is. Boven alle zelfbevrijding uit is er het geschenk van de liefde, van de ander die mij bevrijdt. Zo is Israël geboren, zo worden wij telkens nieuw geboren.

Het lijkt mij een valse tegenstelling om het Hooglied of alleen maar als liefdeslyriek te willen lezen, of enkel zinnebeeldig en mystiek. De tekst hoeft niet eerst vergeestelijkt te worden om als godsdienstige tekst verstaan te worden.

Wij horen over onszelf spreken in onze eigen taal! In de liefdestaal van mensen wordt zo gesproken, dat wij daarin een gelijkenis kunnen lezen van de bevrijdende liefde en trouw van God. Dat die taal, ons zo op het lijf geschreven, hier tot instrument en beeldtaal kon worden om het meest wezenlijke van Gods liefde te zeggen, zegt ook heel veel over onze liefde. De theoloog Miskotte vroeg zich – schrijvend over het Hooglied – al af ‘of niet de mystiek, en daarmee het mysterie, juist in de minne zelf vermoed en gevonden wordt’. De joodse denker Franz Rosenzweig vat het kort en bondig zo samen: ‘Also liebt Gott auch’.

Het psalmgebed in deze viering is psalm 96 in een bewerking van Hans Bouma.

De muziek wordt verzorgd door de Cantorij olv Rianne Meinardi en onze organist Peter van der Zwaag.

Allen hartelijk welkom.

Commissie Avondgebed.